Σήμερα γιορτάζει ο Άγιος Αντώνιος ο Μέγας ή Μέγας Αντώνιος, ο πρώτος ασκητής του Χριστιανισμού, που θεμελίωσε τον υγιή Μοναχισμό.
Χρόνια πολλά στις εορτάζουσες και εορτάζοντες!
Ο Άγιος Αντώνιος έζησε στην Αίγυπτο, και συγκεκριμένα στην Αλεξάνδρεια, τη μεταβατική εποχή των μεγάλων θρησκευτικών συγκρούσεων (μέσα 3ου – μέσα 4ου μ.Χ.) όταν στην Αλεξάνδρεια οι όψιμες παγανιστικές τελετές συμβιώνουν με τον ανερχόμενο χριστιανισμό και οι οπαδοί του Άρειου και των συναφών αιρέσεων συγκρούονται με τους ορθοδόξους.
Απαρνήθηκε τα πλούτη του για την ασκητική ζωή και εκοιμήθη σε ηλικία 105 ετών!
Στην φωτογραφία βλέπουμε τον διάσημο πίνακα του Σαλβαντόρ Νταλί «O Πειρασμός του Αγίου Αντωνίου». Ζωγραφίστηκε το 1946 και χρησιμεύει ως σημαντικό παράδειγμα των σουρεαλιστικών ιδεών και της χριστιανικής εικονογραφίας.
Όπως υποδηλώνει το όνομα, ο πίνακας απεικονίζει τη σειρά των υπερφυσικών
πειρασμών που φέρεται να αντιμετώπισε ο Άγιος
Αντώνιος.
Τον δείχνει στην έρημο, γονατιστό να κρατά έναν σταυρό μπροστά από μια παρέλαση ελεφάντων. Δύο από τους ελέφαντες κουβαλούν γυμνές γυναίκες στην πλάτη τους, ενώ οι υπόλοιποι ελέφαντες κουβαλούν πύργους. Η παρέλαση διευθύνεται από ένα μεγάλο άλογο.
Η σουρεαλιστική σκηνή, τούς δείχνει να κουβαλούν τους πειρασμούς του πόθου, του σεξ και της εξουσίας στις πλάτες τους, κατευθείαν προς την αδυνατισμένη φιγούρα του Αγίου Αντωνίου.
Πιο κάτω, διαβάστε από ανάρτηση του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μια εντυπωσιακή ανάλυση των Πειρασμών του Αγίου.
Κ-Τ
Ἀναχωρεῖ στὴν ἔρημο
Μιὰ Κυριακὴ ἀκούει στὴν Ἐκκλησία τὴν Εὐαγγελικὴ περικοπή, στὴν ὁποία συζητάει ὁ Χριστὸς μ᾿ ἕνα πλούσιο νεαρὸ καὶ τοῦ δείχνει, τὸν δρόμο τῆς τελειότητας καὶ τῆς σωτηρίας τῆς ψυχῆς του.
Ὁ Χριστός, ἀφοῦ ἀκούει τὸν νεαρὸ πλούσιο, νὰ τοῦ λέγει, ὅτι ἔχει ζήσει σύμφωνα μὲ τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ, τοῦ ὑπογραμμίζει: «Εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε, πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ διάδος πτωχοῖς καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοὶ καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ». Τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Εὐαγγελίου, κάνουν βαθειὰ ἐντύπωση στὴν ψυχὴ τοῦ Ἀντωνίου. Γυρίζει στὸ σπίτι του σκεφτικὸς καὶ κυριευμένος ἀπὸ ἀγωνία.
Νομίζει, ὅτι ἡ φωνὴ τοῦ Κυρίου τὸν καλεῖ κι αὐτόν, ὅπως ἐκεῖνον τὸν νέον, νὰ τὸν ἀκούσει καὶ νὰ τὸν ἀκολουθήσει. Ὑπακούει ἀμέσως καὶ χωρὶς ἀναβολή.
Πουλάει ὅλα του τὰ κτήματα
Ἀπὸ τὴν πώλησή τους, πῆρε πολλὰ χρήματα. Τὸ χρυσάφι ὅμως, δὲν τοῦ τράβηξε τὴν καρδιά. Τὸ ἔδωσε στὴν Ἐκκλησία, τὸ μοίρασε στοὺς φτωχοὺς καὶ στοὺς δυστυχισμένους. Αὐτὸς κράτησε μόνο γιὰ τὴν ἀδελφή του ἐλάχιστα χρήματα. Ἔπειτα ἐμπιστεύεται τὴν ἀδελφή του σ᾿ ἕνα κοινόβιο παρθένων, σ᾿ ἕναν παρθεώνα. Ἐκεῖ, ζούσανε ἐνάρετες γυναῖκες μαζὶ καὶ ἐπεδίδοντο σὲ ἔργα ἀγάπης. Φεύγει κι᾿ αὐτός, ὄχι πολὺ μακριὰ ἀπὸ τὸ σπίτι του κι᾿ ἄρχισε τὴν ἀσκητικὴ ζωή. Δὲν ὑπάρχουν ἀκόμη μοναστήρια τὴν ἐποχὴ ἐκείνη συγκροτημένα, ὅπως εἶναι σήμερον. Γι᾿ αὐτὸ καταφεύγει σ᾿ ἕνα ἐρημητήριο τῶν περιχώρων. Ἐκεῖ, βρίσκει, ἕνα γέροντα ἀσκητή, ὁ ὁπο[οος ἀναλαμβάνει νὰ τὸν καθοδηγήσει στὴν ἀρετή. Γιὰ νὰ φτιάξει τὴν ψυχή του ὁ ἄνθρωπος χρειάζεται ἄσκηση. Τὰ πάθη δὲν βγαίνουν, χωρὶς ἀγώνα. «Ὑποπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγῶ», ἔλεγε ὁ Παῦλος, «μήποτε ἄλλοις κηρύξας ἐγὼ αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι». Προσεύχεται στὸ Θεό. Τοῦ ζητάει νὰ τὸν βοηθήσει στὸν ἀγώνα του, γιὰ τὴν σωτηρία τῆς ψυχῆς του. Ξενυχτάει, τώρα, πολλὲς φορὲς στὴν ἄσκηση καὶ στὴν προσευχή. Τρώγει ἐλάχιστα. Ἡ τροφή του εἶναι ἕνα ξερὸ κομμάτι ψωμὶ καὶ νερό. Τρώγει μόνο μιὰ φορὰ τὴν ἡμέρα. Μερικὲς μάλιστα ἡμέρες, περνοῦν, χωρὶς νὰ βάλει τίποτε στὸ στόμα του. Ἄλλοτε, πάλι γεύεται τὸ ξεροκόμματο, ἀφοῦ περάσουν τρεῖς καὶ τέσσερες μέρες ἐξαντλητικῆς νηστείας.
Οἱ πρῶτοι πειρασμοί
Ὁ διάβολος ὅμως, βλέπει τὴν μεγάλη πρόοδο τοῦ Ἀντωνίου, στὴν ἁγιοσύνη, ταράζεται καὶ στεναχωριέται. Βάζει ἀμέσως τότε σὲ ἐνέργεια τὶς παγίδες του καὶ τὰ φοβερὰ σχέδιά του. Τὸν χτυπάει λοιπόν, πρῶτα μὲ τὰ πλούτη καὶ τὶς ἀνέσεις: -Εἶσαι κουτός, τοῦ λέγει μέσα του, στὴν σκέψη του. Ἄφησες τόσα πλούτη καὶ ἦρθες ἐδῶ στὴν ἐρημιὰ νὰ πεθάνεις ἀπὸ τὴν πείνα καὶ ἀπὸ τὸ κρύο! Δὲν βλέπεις τὴν δυστυχία, ποὺ σὲ πνίγει; Ἕνα στρῶμα δὲν ἔχεις νὰ στρώσης. Ζεστασιὰ δὲν ὑπάρχει πουθενά. Δὲν εἶναι γιὰ σένα ὁ τόπος αὐτός. Θὰ πεθάνεις καὶ εἶναι ἁμαρτία. Ἔπειτα μὴ ξεχνᾶς: Ἔχεις καὶ ἀδελφή! Πῶς τὴν ἄφησες μόνη της; Εἶναι σωστὸ αὐτό; Τί εὐτυχισμένος εἶσαι τώρα ἐδῶ, σὲ μιὰ ὑγρὴ σπηλιά! Ὅλοι οἱ ἄλλοι, ποὺ ζοῦνε στὸν κόσμο, θὰ χαθοῦμε καὶ σὺ μόνο θὰ σωθεῖς; Εἶναι ἄραγε σωστὸ αὐτὸ ποῦ κάνεις; Ὅλες αὐτὲς τὶς σκέψεις τὶς βάζει στὸν νοῦ τοῦ Ἀντωνίου ὁ σατανᾶς καὶ περιμένει μ᾿ ἀγωνία τὸ ἀποτέλεσμα. Τί θὰ γίνει; Θὰ τὶς δεχτεῖ; Θὰ ὑποκύψει ἢ ὄχι; Ἄλλα στὶς δύσκολες αὐτὲς στιγμὲς τοῦ πειρασμοῦ, ὁ ἅγιος δὲν λυγίζει. Προσεύχεται πολύ. Παρακαλεῖ ἀπὸ τὰ βάθη τῆς καρδιᾶς του τὸν Θεὸ νὰ τὸν βοηθήσει. Ἡ προσευχή του, ἡ νηστεία του καὶ ἡ θέλησή του, νικοῦν τὸν διάβολο καὶ τὸν τρέπουν σὲ φυγή. Δὲν πρόκειται ὅμως, νὰ ἡσυχάσει. Ὁ διάβολος βάζει μπροστὰ νέο σχέδιο, πιὸ τολμηρὸ αὐτὴ τὴν φορά. Τὸν πολεμάει μὲ τὴν σάρκα. Ἐκμεταλλεύεται γι᾿ αὐτὸ ὁ ἄθλιος τὴν νεότητά του. Παρουσιάζει στὴν φαντασία του αἰσχρὰ θεάματα. Μεταμορφώνεται ὁ τρισάθλιος σὲ γυμνὴ γυναίκα καὶ προσπαθεῖ ἐκεῖ στὴν ἐρημιά, νὰ τὸν σκανδαλίσει καὶ νὰ τὸν νικήσει.
Ἀγωνίζεται μέρα νύχτα νὰ τὸν γκρεμίσει
Τοῦ παρουσιάζει κέντρα διασκεδάσεων καὶ σκηνὲς ὀργίων. Κάνει ὅτι μπορεῖ, γιὰ νὰ ἐπιτύχει τοὺς δόλιους σκοπούς του. Ὁ Ἅγιος, ὅμως συνεχῶς προσεύχεται. Μένει ξάγρυπνος καὶ παρακαλεῖ τὸν Θεὸ νὰ τοῦ δώσει δύναμη ν᾿ ἀντέξει σ᾿ αὐτὴ τὴν ἄγρια ἐπίθεση τῶν πειρασμῶν τοῦ διαβόλου, γιὰ νὰ ἐπιτύχει μέχρι τὸ τέλος στὴν ἄμυνά του, δὲν τρώγει ἐντελῶς τίποτε. Κόβει κι᾿ αὐτὸ τὸ ἐλάχιστο ξερὸ ψωμί, ποὺ ἔτρωγε κάθε βράδυ, καὶ μένει μέρες ὁλόκληρες νηστικός. Ὁ Σατανᾶς δὲν ἐγκαταλείπει ὅμως τὸν ἀγώνα.-Να τὸ δόλωμα! Ἡ ὑπερηφάνεια. Τώρα, εἶναι ἡ ὥρα νὰ τὸν κάμω νὰ ὑπερηφανευτεῖ. Παρουσιάζεται, λοιπόν, ὁ δαίμονας στὸν Ἅγιο μὲ μορφὴ μαύρου παιδιοῦ καὶ τοῦ λέγει: -Ἄχ! Ἀντώνιε. Πολλοὺς πλάνεψα, πολλοὺς ἔβαλα κάτω καὶ τοὺς νίκησα, ἀλλὰ ἐσένα κουράστηκα νὰ σὲ πολεμῶ! Νομίζω, πῶς δὲν θὰ ἐπιτύχω. Εἶσαι δυνατός. Σὲ παραδέχομαι. -Και ποιὸς εἶσαι ἐσύ; τὸν ρώτησε ὁ Μέγας Ἀντώνιος. -Εγώ εἶμαι τὸ πνεῦμα τῆς πορνείας καὶ γαργαλίζω τοὺς νέους στὴν πράξη αὐτή. Ὁ Ὅσιος, δὲν ὑπερηφανεύεται, ὅπως περίμενε ὁ σατανᾶς. Δὲν εἶπε ἀπὸ μέσα του: Τί εἶμαι ἐγώ!, Μπράβο μου!, Τὰ κατάφερα, ἀλλὰ δόξασε τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου, ποὺ τοῦ ἔδωσε, τὴν δύναμη νὰ νικήσει καὶ εἶπε στὸν σατανᾶ: -Ὕπαγε ὀπίσω μου σατανᾶ. Δὲν σὲ φοβᾶμαι.
Ἡμέρες ἀθλήσεως
Μετὰ τοὺς πειρασμούς, ὁ Ἅγιος προσεύχεται μὲ πολλὴ πίστη. Ἡ νηστεία καὶ ἡ σκληραγωγία γινότανε πιὸ αὐστηρή. Ἐκτὸς ἀπὸ τὸ ἐλάχιστο ψωμί, ποὺ ἔτρωγε κάθε δύο, τρεῖς, ἢ καὶ τέσσερες μέρες, οὔτε λάδι, οὔτε κρασί, οὔτε καμιὰ ἄλλη τροφὴ ἔβαζε στὸ στόμα του. Κοιμότανε δὲ πάνω σε μιὰ παλιὰ ψάθα ἢ καὶ ἐντελῶς κάτω στὸ χῶμα. Γιὰ ν᾿ ἀνεβάσει, λοιπόν, ἀκόμη πιὸ ψηλὰ τὸν ἀγώνα καὶ τὴν ἄθλησή του τὴν χριστιανική, καταφεύγει σ᾿ ἕνα παλαιὸ τάφο κι᾿ ἀπομονώνεται. Ἐκεῖ τοῦ φέρνει τὴν λίγη τροφή του, ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρόν, κάποιος εὐσεβὴς χριστιανός. Ὁ τάφος αὐτὸς ἦταν εὐρύχωρος, σὰν δωμάτιο.
Ὁ σατανᾶς ἐπιτίθεται καὶ πάλι
Γεμάτος ὀργὴ καὶ μίσος γιὰ τὴν ἀποτυχία του ὁ διάβολος, ξανακτυπάει τὸν Ἅγιο, γιὰ νὰ τὸν κάνει νὰ γυρίσει πίσω στὸν κόσμο καὶ νὰ τὸν ρίξει στὴν ἁμαρτία. Πηγαίνει τὴν νύκτα καὶ κάνει χαλασμό.
Τοῦ παρουσιάζεται μὲ μορφὲς φιδιῶν, σκορπιῶν, λύκων, τίγρεων, ποὺ τὸν δαγκώνουν καὶ τοῦ σχίζουν τὶς σάρκες. Ὁ Μέγας Ἀντώνιος λέει μὲ γενναιότητα: -Δὲ θὰ μὲ νικήσετε! ὁ ἀριθμός σας καὶ ὁ θόρυβός σας δείχνουν τὴν ἀδυναμία σας. Οἱ δαίμονες τὸν κτυποῦν τότε μανιασμένα καὶ τὸν ἀφήνουν ἐκεῖ μὲ πληγὲς ἀναίσθητο καὶ μισοπεθαμένο. Ἔτσι ἀναίσθητο τὸν βρίσκει ὁ χριστιανός, ποὺ τοῦ πῆγε τὸ πρωὶ τὸ ψωμί του. Τὸν νομίζει γιὰ νεκρό. Τὸν μεταφέρει στὸ σπίτι του, κοντὰ στοὺς συγγενεῖς καὶ τοὺς γνωστούς του. Συνέρχεται ὅμως, ὁ Ἅγιος τὴν νύκτα καὶ γυρίζει πάλι στὸν τάφο τοῦ μαρτυρίου του. - Ἐδῶ εἶμαι! φωνάζει ὁ ὅσιος. Δὲν μὲ φοβίζουν τὰ ψεύτικα μαστίγιά σας. Κανένα μαρτύριο δὲν θὰ μὲ ἀπομακρύνει ἀπὸ τὸν Δεσπότη μου Χριστό. Ἀγριεύουν οἱ δαίμονες, στὴ συνέχεια τῆς μάχης, ποὺ δίνουν. Παρουσιάζονται σὲ χίλιες δύο μορφὲς ἑρπετῶν καὶ θηρίων. Καὶ ὁ Μέγας Ἀντώνιος, χωρὶς νὰ τὰ χάσει, εἶπε: -Ἐὰν εἴχατε δύναμη, ἕνας καὶ μόνο ἀπὸ σᾶς, μποροῦσε νὰ μὲ ἐξοντώσει. Ἐπειδὴ ὁ Κύριος σᾶς ἔχει κόψει τὰ νεῦρα καὶ σᾶς ἔχει ἀφήσει χωρὶς δύναμη, γι᾿ αὐτὸ προσπαθεῖτε μὲ τὸ πλῆθος, μὲ τὴν ψευτιὰ καὶ τὴν ὑποκρισία, νὰ μὲ φοβίσετε. Καὶ γι᾿ αὐτὸ μεταμορφώνεστε σὲ τόσα θηρία! Ἐμπρὸς λοιπόν! Ἐὰν ὅμως δὲν πήρατε ἄνωθεν ἐξουσία ἐναντίον μου, μὴ στέκεστε. Ἐὰν ὅμως δὲν πήρατε, τί ταράζεσθε; Οἱ δαίμονες ἀκούγοντας τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Ὅσίου, ἔτριζαν τὰ δόντια τους, μιὰ ἀκτίνα μὲ θεϊκὸ φῶς κατέβηκε ἀπὸ τὴ στέγη τοῦ τάφου. Γαλήνη κι ἡσυχία ἁπλώθηκε παντοῦ. Τὸ κορμὶ τοῦ Ἀντωνίου δὲν πονοῦσε πλέον καὶ δὲν ὑπῆρχαν πληγὲς στὸ σῶμα του. Θεραπεύτηκαν ἀπὸ τὸν Κύριο. Ὁ μεγάλος ἀσκητής, καταλαβαίνει τὴν θεία ἐπίσκεψη καὶ ρωτάει: -Ποῦ ἤσουνα, γλυκύτατέ μου Θεὲ καὶ δὲν φανερωνόσουνα ἀπὸ τὴν ἀρχή, νὰ σταματήσεις τοὺς πόνους τοῦ κορμιοῦ μου; Δεκαέξι χρόνια, μὲ ἕψησε ὁ σατανᾶς. Ἀκούστηκε τότε, μιὰ φωνή, ποὺ τοῦ ἔλεγε: -Ἀντώνιε, ἐδῶ ἤμουνα καὶ σὲ παρακολουθοῦσα ἀοράτως. Ἀλλὰ πρόσμενα νὰ ἰδῶ τὸν ἀγώνα σου. Ἀφοῦ, λοιπόν, δὲν νικήθηκες, ἀλλὰ ὑπέφερες μὲ πίστη, θὰ εἶμαι πάντοτε κοντά σου καὶ θὰ κάνω τὸ ὄνομά σου ξακουστὸ σ᾿ ὅλο τὸν κόσμο. Σηκώθηκε τότε ὁ Ἀντώνιος καὶ προσευχήθηκε θερμά.
Γιὰ πιὸ αὐστηρὴ ἄσκηση
Κατὰ τὸ 285 μ.Χ., θέλει ν᾿ ἀπομακρυνθεῖ περισσότερο ἀπὸ τὸν κόσμο. Ὁ Ἀντώνιος ξεκινάει, γιὰ τὸ σκληρὸ καὶ δύσκολο δρόμο τῆς ἀσκήσεως. Περνάει τὸν Νεῖλο ποταμὸ καὶ προχωράει πρὸς τὰ βουνὰ τῆς δεξιᾶς ὄχθης του, ποὺ προεκτείνονται πρὸς τὴν Ἀραβία. Ὁ σκοτεινὸς διάβολος πλημμυρίζει ἀπὸ μίσος κατὰ τοῦ Ἀντωνίου. Καθὼς τὸν βλέπει νὰ προχωρεῖ, γιὰ πιὸ αὐστηρὴ ἄσκηση καὶ πρόοδο ἁγιοσύνης, ταράζεται. Δὲν τὸ βάζει ὅμως κάτω. Ἑτοιμάζεται νὰ τὸν σκανδαλίσει, γιὰ τὰ τὸν ρίξει στὴν ἁμαρτία.
Ὁ ἀργυρένιος δίσκος
Τοῦ πετάει, λοιπόν, στὸν δρόμο του ἐκεῖ ποὺ βάδιζε στὴν ἔρημο, ἕνα μεγάλο, ἀστραφτερό, ἀργυρένιο δίσκο! Ὁ Μέγας Ἀντώνιος κοντοστέκεται γιὰ λίγο καὶ λέγει ἐκεῖνο, ποὺ κατάντησε παροιμιῶδες: Πόθεν δίσκος ἐν τῇ ἐρήμῳ;. Ἀπὸ ποῦ βρέθηκε ὁ δίσκος στὴν ἔρημο; Δική σου τέχνη εἶναι τοῦτο, διάβολε! εἶπε τότε ὁ Ἅγιος. Θέλεις νὰ μὲ ἐμπαίξεις. Δὲν θὰ σοῦ κάνω ὅμως τὴν χάρη. Χάρισμά σου, λοιπόν. Πάρε τὸν δίσκο μαζί σου στὴν ἀπώλεια, στὸ σκοτάδι τῆς κολάσεως, τοῦ φρικτοῦ βασιλείου σου… Μόλις, ὅμως, εἶπε αὐτὰ ὁ ὅσιος, ὁ δίσκος ἔγινε ἄφαντος! Ὁ δαίμονας εἶχε νικηθεῖ καὶ πάλι. Σὲ λίγο ὁ Μέγας Ἀντώνιος συναντάει μπροστά του ἄφθονο χρυσάφι, ποὺ ἄστραφτε καὶ γυάλιζε μὲ τὴ λάμψη του. Γιὰ τὸ χρυσάφι αὐτό, δίνονται δύο ἐξηγήσεις.
Ἡ μία εἶναι, ὅτι τὸ παρουσίασε ὁ διάβολος στὸν Ἅγιο, γιὰ νὰ τὸν ἐμποδίση ἀπὸ τὸν θεάρεστο δρόμο του, γιὰ νὰ τοῦ ἀνάψει τὴν φλόγα τῆς φιλαργυρίας καὶ τοῦ πλούτου καὶ ἔτσι νὰ τοῦ ἀλλάξει τὰ μυαλά. Ἡ ἄλλη ἐξήγηση εἶναι, ὅτι τὸ χρυσάφι αὐτό, παρουσίασε ὁ Θεὸς στὸν Ἅγιο, γιὰ νὰ δείξει στὸν διάβολο, ὅτι ὁ Ἀντώνιος, οὔτε ἀπὸ τὸ χρυσάφι παρασύρεται, οὔτε μὲ τίποτε ἄλλο ἀλλάζει τὴν εὐτυχία τῆς πίστεώς του, ποὺ νοιώθει. Εἶναι στὴ Λυβικὴ ἔρημο Πισπίρι, ποὺ βρίσκεται τὸ σημερινὸ Δὰρ -Ἐλ -Μεϊμοῦν. Φθάνει, λοιπόν, ὁ μεγάλος ἀσκητὴς βαθειὰ στὴν ἔρημο. Ἐδῶ, ἀρχίζει ὁ Μέγας Ἀντώνιος νὰ ζεῖ σὲ πιὸ αὐστηρὴ ἄσκηση. Ἀπομονωμένος ἀπὸ τὸν κόσμο ἐντελῶς, βαθαίνει στὰ μυστήρια τῆς ζωῆς καὶ τῆς Δημιουργίας.
Εἴκοσι ὁλόκληρα χρόνια, προσεύχεται, νηστεύει, ξαγρυπνάει καὶ ἀντιστέκεται στοὺς πειρασμοὺς τοῦ διαβόλου. Οἱ ἐπισκέπτες, ποὺ πηγαίνουν νὰ τὸν δοῦν, ἀκοῦνε στὸ φρούριο ἄγριες κραυγές: -Φύγε ἀπὸ τὸν τόπον μας. Ἡ ἔρημος εἶναι δική μας. Δὲν θὰ μπορέσεις ν᾿ ἀντέξεις στὶς μηχανές μας.
Θὰ σὲ πιάσουμε στὶς παγίδες μας καὶ στὶς ἐνέδρες μας! Οἱ ἐπισκέπτες νομίζουνε στὴν ἀρχή, ὅτι οἱ φωνὲς εἶναι ἀνθρώπινες. Διαπιστώνουν ὅμως ἔπειτα, ὅτι πουθενὰ δὲν ὑπάρχουν ἄνθρωποι, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν γενναῖο ἀσκητή. Καταλαβαίνουν τότε τί ὑπεράνθρωπη πάλη κάνει ὁ Ἅγιος μὲ τὴν πανουργία τοῦ διαβόλου καὶ θαυμάζουν. Τότε ὁ Ἅγιος τοὺς πλησιάζει γαλήνιος. Ἀνοίγει τὴν ἐξώπορτα τοῦ φρουρίου καὶ τοὺς λέγει: -Μὴ φοβᾶστε, ἀγαπητοί μου. Ἀφῆστε τὸν δαίμονα νὰ χτυπιέται. Ἐσεῖς νὰ κάνετε τὸν σταυρόν σας καὶ νὰ βαδίζετε ἄφοβα στὸν δρόμο σας.
Σχετικό σχόλιο από Διηνέκη:
ΑπάντησηΔιαγραφήΦίλοι αναγνώστες, είμαι ο «Διηνέκης» σας. Με γνωρίζετε απ' το 2007. Μ' αγαπάτε και σάς αγαπώ. Σήμερα το απόγευμα, πήγα στον Ιερό Ναό τού Αγίου Αντωνίου, στο Περιστέρι. Γιορτάζει αύριο. Eίχε Εσπερινό, τώρα έχει Αγρυπνία. Πολύς λαός. Πονεμένος κόσμος. Ξέρετε κάτι; Γύρισα σπίτι μου προ ολίγου, νιώθοντας την αγάπη τού Αγίου. Τού Μεγάλου Αντωνίου. Ακούστε με προσεκτικά. Οι Άγιοι μάς νοιάζονται. Μην φοβάστε. Είναι δίπλα μας. Το μόνο που ζητούν, είναι να τους επικαλούμαστε. Έρχονται αμέσως. Είναι τόσο Αντίχριστη η εποχή μας, που μάς συμπονούν πολύ. Συμπάσχουν μαζί μας. Μάς αγαπούν. Μην φοβάστε. Με αγάπη σάς τα έγραψα όλα αυτά. Ένιωσα ανάλαφρα μετά από το προσκύνημα._
https://esxatianasxesi.blogspot.com/2026/01/2007.html
Κάθε στιγμή στην ζωή τού ανθρώπου συνιστά ένα πειρασμό. 'Ετσι παρέχει και μια πρώτης τάξεως δυνατότητα κάθε στιγμή να μετατρέπεται σε προσευχή. Αυτή η διαδικασία δεν συνεπάγεται την πλήρη αποστασιοποίση από τις συνήθεις πρακτικές, ψυχικές και πνευματικές ενασχολήσεις τής καθημερινότητος, έστω για ένα μεγάλο μέρος τού χρόνου. Μπορεί μεν στην καθημερινή ενασχόληση τού ασκητικού επιτεύγματος, όπως αυτό εφαρμόζεται από τούς μοναχούς, να εντάσσεται η προσήλωση στην νοερά προσευχή με μεγάλη χρονική διάρκεια. Πλην όμως αυτή διαδικασία δεν είναι ο πυρήνας τού εν τέλει στόχου του, αλλά ένας βασικός τρόπος επιδίωξης αυτού τού στόχου. Κύριο μέλημα τού μοναχισμού είναι ο παραμερισμός τού σαρκικού φρονήματος, ή σύμφωνα με την μοναστική ορολογία ο παραμερισμός τού κόσμου. Τού κόσμου, όχι με την με την έννοια τής συμπαντικής αρμονίας, όπως αυτή ορίστηκε από την Κλασσική Φιλοσοφία, αλλά των κύριων βιοτικών μελημάτων, δηλαδή των προβλημάτων και τού κόστους που συνεπάγεται η προσπάθεια επιβίωσης σε σύνηθες περιβάλλον. Δεν πρόκειται όμως για φυγή, διότι αυτό το περιβάλλον ούτε απορρίπτεται, πολύ λιγότερο δε σε καμία περίπτωση δεν καταισχύνεται. Ατίθέτως παραμένει πλήρως αποδεκτό, στην περίπτωση όσων επιλέγουν την παραμονή εντός αυτού, ως οδό πραγματώσεως, λόγω τής ιδιαίτερης πνευματικής τους συγκρότησης και των συνθηκών που τούς διέπουν.
ΑπάντησηΔιαγραφήΟ παραμερισμός τού κόσμου δεν είναι φυγή, αλλά αναχώρηση, δεδομένου ότι οι πειρασμοί, τόσο εντός τού κόσμου, όσο και έξω από αυτόν, παραμένουν αμείωτοι. Πρόκειται για την επιλογή ενός άλλου τοπίου, ευρισκόμενου πέραν των ακατάσχετων βιοτικών προκλήσεων και καθηκόντων τής συνήθους καθημερινότητος. Στο νέο τοπίο μετάβασης τού ασκητισμού, την έρημο τού Αγίου Αντωνίου, επικρατούν συνθήκες, που διευκολύνουν τον μοναχό να στρέψει την προσοχή του από το εξωτερικό τοπίο περισσότερο εμφατικά σε ένα άλλο τοπίο. Αυτό είναι ο εσωτερικός του κόσμος. Είναι ο καμβάς επί τού οποίου ο ασκητής προσπαθεί να φιλοτεχνήσει την έρημο σε ζωντανή όαση πνευματικής βλαστήσεως και προσφοράς. Και δεν αποτελεί αυτή η προς τα ένδον στροφή προσφορά τού συγκεκρομένου προσώπου αποκλειστικά προς το Θείον, με στόχο την "σωτηρία τής ψυχής του" σε βάση αντιμισθίας. Τέτοιου είδους παραρμηνείες προάγονται από τάσεις φιλαυτίας. Η προσφορά προς το Θείον συνεπάγεται ταυτοχρόνως και προσφορά προς την Θεία Δημιουργία Του, προς των άνθρωπο, τα ζώα, την σύνολη φύση και την κοινωνία. Η προτροπή "σκάπτε ένδον" τού Σωκράτους αποσκοπεί στην εξεύρεση τού πνευματικού μαργαρίτη, που είναι ο Ιησούς Χριστός. Πλην όμως, ο Νυμφίος είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένος με την Νύμφη, που είναι η Εκκλησία ως υπαρκτό, απτό γεγονός, αλλά και η σύνολη ανθρωπότης, ως εν δυνάμει επέκταση τής Χάριτος, που απεργάζεται το Σχέδιον της Καθολικής Σωτηρίας, το οποίον δεν τέμνεται, όπως δεν τέμνεται και η αγάπη. Τα άνευ όρων και εκπτώσεων βάθη και πλάτη της οδήγησαν στο φαινόμενο των Εις Χριστόν Σαλών Αγίων, τούς οποίους στενές και κατεστημένες αντιλήψεις περί ηθικής θεώρησαν παράφρονες.
Συνεχίζεται...
Συνέχεια προηγούμενου...
ΑπάντησηΔιαγραφήΟ παραμερισμός τού σαρκικού φρονήματος δεν συνεπάγεται απόρριψη των υλικών αναγκών και δεν περιφρονεί το σώμα. Τουναντίον, αυτό, ως απαραίτητη άμαξα τού Ηνιόχου, όπως περιγράφει ο Πλάτων στον "Φαίδρο", είναι φορέας τού πνεύματος και τής ψυχής, οπότε δικαιούται ανάλογης προσοχής και φροντίδας. Ο ηνίοχος καλείται να οδηγήσει με σώφρονα τρόπο την άμαξα, με σωστό χειρισμό των δυο ίππων, που την σύρουν. Ο ένας είναι φρόνιμος, υπακούοντας στην λογική, ο άλλος όμως είναι ατίθασος, ως υποκείμενος στο θυμικό.
Οι πλείστοι των ανθρώπων, αλλά και των πνευματικών ταγών, θεωρούν ότι οι πειρασμοί προέρχονται σχεδόν αποκλειστικά από το ατίθασο άλογο, ενώ το υπάκουο είναι ήμερο και δεν προκαλεί. Ζήλια, φθόνος, βουλημία, φιλαργηρία, υποταγή στις ηδονές, τζόγος, πλεονεξία, εξουσιομανία, αγυρτία, ρεμπελιό και όλα τα συναφή ανάγονται στο θυμκό, στον ατίθασο ίππο, που θεωρείται πηγή των πειρασμών.
Όμως αυτή η εντίμηση ειναι ένα μοιραίο λάθος, υποτιμώντας τούς ακόμη μεγαλύτερους πειρασμούς, που προέρχονται από το ήμερο και υπάκουο άλογο, τής λογικής και τής στρεβλής ¨σωφροσύνης. Διότι η υπακοή συνεπάγεται προσαρμογή. Το "Γιάννημ' κάτσε φρόνιμα να γίνεις νοικοκύρης", είναι πρόταγμα παθητικοποίησης απέναντι σε όλα τα κακώς κακώς κείμενα, καταφβροχθίζοντας όλα όσα υποβάλλει το μάτριξ. Σωρεία στρεβλωμένων αντιλήψεων, με τρόπο που αυτές δεν μπορούν να ελεγχθούν διόλου εύκολα, ειδικά όταν αυτές εμφυτεύονται σε πολύ νεαρή ηλικία και μάλιστα από την οικογένεια, όταν η επιδέκτικότητα είναι πολύ μεγάλη. Ακολουθεί το σχολείο, στα πλαίσια ενός στοχευμένα στρεβλού εκπαιδευτικού προγράμματος, που θέτει τις βάσεις για τις γενικότερες αντιλήψεις τού ανθρώπου. Και το μοιραίο τής όλης διαδικασίας είναι ότι τόσο η οικογένεια, όσο κλαι τυο σχολείο μεταδίδουν ένα σωρό ασξιόλογα και χρτήσιμα για την ζωή πράγματα, οπότε μαζί με τα ωφέλιμα οι νέοι καταπίνουν και την σαβούρα. Η διαοφοροποίηση μεταξύ αυτών δεν είναι σε νεαρή ηλικία πολύ δύσκολη, αλλά θα θισχυριζόμουν αδύνατη. Μετά ακολουθεί το περτιβάλλον των συγγενών, τής γειτονιάς, των φίλων, οπότε πλακώνει και ο καταιγισμός των μαζικών μέσων, στα πλαίσια μιας κοινωνίας που στηρίζεται στην επιτυχία μέσω τού ανταγωνισμού και τού πασρασγκωνισμού των συνανθρώπων, οπότε δένει το γλυκό των πειρασμών δια τής λογικής ατραπούς προς την μη αντιληπτέα κακοδαιμονία και τα αδιέξοδα. Και πρόκειται πράγματι για γλυκό, που περιέχει όμως διοξίνη, διότι αυτοί οι πειρασμοί είναι πακεταρισμένοι με την ισχή τού ατρονόητου, την αίγλη τής ισχυροσύνης και των ανεπτυγμένων ικανοτήτων, με την επίτευξη ενός ψευδεπίγραφου κοινωνικού κύρους, σε τελευταία ανάλυση εκπληρώνοντας την επιθυμία ενός εκάστου να γίνει κοινωνικά αποδεκτός, με βάσει πολύ αμφίβολες νόρμες και κατώτερα πρότυπα.
Δεν είναι τυχαίο, ότι ο Απόστολος Παύλος συγκαταλέγει μεταξύ των μεγάλων αμαρτημάτων την "ακήδεια"και την "λήθη". Έτσι οι πειρασμοί δεν μάς οδηγούν μόνον στην αστοχία όσων κατακριτέων πράττουμε, αλλά επεκτείνονται ταυτοχρόνως και σε όσα καλά δεν φροντίζουμε, δεν επιμελούμεθα, ή "λησμονούμε" να προωθήσουμε.
Συνεχίζεται...
Ο ασκητισμός δεν αφορά εν τέλει την αναχώρηση και μετάβαση σε κάποιον άλλο γεωγραφικό τόπο. Ο χώρος του δεν είναι τόπος, αλλά τρόπος. Διότι η έρημος είναι τόπος εσωτερικός. Αλλά η Εσωτερική Έρημος δεν αφορά μόνον όσους ενεδύθησαν το μαναχικό σχήμα, αλλά κάθε πιστό τής εκκλησίας και εν τέλει κάθε χρηστό άνθρωπο με εγρήγορση συνειδήσεως. Διότι ως εγράφη, "΄Όσοι εν Χριστώ εβαπτίσθητε, Χριστόν ενεδύσασθο".
ΑπάντησηΔιαγραφήΚαι το ωραίον αυτό ένδυμα δεν είναι μόνον ένδυμα ψυχής, αλλά και σώματος. Ο παραμερισμός τού σαρκικού φρονήματος και το ξεπέρασμα τού κόσμου, δεν αφορά περιφρόνηση τού σώματος, ή των όποιων διαδικασιών συνδέονται με την ύλη. Στα πλαίσια τής ιεροπραξίας αγιάζονται ο άρτος και ο οίνος. Σύμφωνα με τον Ιερό Ιωάννη Καβάσιλα, όπως εξηγεί στο "Περί Ιερών Μυστηρίων", το μυστήριον τού Χρίσματος αφορά πρακτική, με την οποίαν εχρίοντο παλαιά οι βασιλείς. Μέσω αυτού χρίεται ο άνθρωπος βασιλεύς τής Κτίσεως. Καλείται δηλαδή, όχι να την απορρίψει, αλλά να τής προσδώσει ορθό λειτουργικό χαρακτήρα. Αυτή η διαπίστωση έχει όμως πολύ συγκεκριμένες συνέπειες. Όταν κλέβεται το ψωμί από το στόμα ενός παιδιού, δεν υφίσταται άλλη επιλογή, πέραν τής εξεγέρσεως. Και επ' αυτού δεν επαρκούν οι ενστάσεις, αλλά απαιτείται επαναστατική πρακτική. Γι αυτό οι αγωνιστές τού 1821 πριν ζωστούν τα άρματα, ζήτησαν προηγουμένως την Ευλογία, διότι θεώρησαν, ότι η πρακτική τους ανταποκρίνεται σε Θεία Επιταγή.
Ο Άγιος Αυγουστίνος, έχοντας εντρίψει στα Πλατωνικά συγγράμματα, θεωρεί το βάπτισμα ως εκκίνηση για δαμαστούν οι ίπποι από τον Ηνίοχο και όχι τερματισμό μιας πορείας. Η απαλλαγή από όλα τα στραβά που μάς έχει εμφυσίσει το παρελθόν είναι μια πολύ μακρά πορεία, που φρονώ, ότι δεν μπορεί να ευοδωθεί αποκλειστικά σε ατομική βάση, αλλά απαιτεί ιδιαίτερα αυξημένη συλλογική προσπάθεια.
Οι πειρασμοί να υποκύψουμε σε σύνδρομα και να προσαρμοστούμε σε παρανοήσεις είναι κατά την εκτίμησή μου η μεγαλύτερη πρόκληση. Για να καταρριφθούν αυτά στην νοόσφαιρα, ώστε να απελευθερούν οι συνειδήσεις, απαιτείται μια μακραίωνοι προσπάθεια μεγάλου αριθμού ανθρώπων. Σε αυτήν καλείται ο καθείς να προσφέρει με την δική του ασκητική μετοχή, αυτό που δύναται και τού αναλογεί. Όλοι οι άνθρωποι φέρουμε στούς ώμους μας το συνολικό βάρος τής ιστορίας και το συνολικό καθήκον απελευθέρωσης τής ανθρωπότητος. Η εσωτερική έρημος είναι ο χώρος οικοδόμησης εκείνης τής οάσεως, που διαρρηγνύει το μάτριξ, με τελικό στόχο την κατάργησή του. Ασκητισμός που αναπαράγει την ιδίοτητα τού δεσμώτη, έχει μικρή ασξία.
Αυτό σηματοδοτεί και το όνομα τού Αγίου που εορτάζεται σήμερα. Το Αδώνιος προέρχεται από το όνομα τού Άδωνι, από το φοινικικό Άδων (=Κύριος), όνομα- δέηση προς τους φοινικικούς και ασσυριακούς θεούς, ή από τις λέξεις άδειν, ανδάνω (=δίνω ευχαρίστηση). Πλην όμως η βλαστική λατρεία αποτελούσε υποταγή στα ένστικτα με τελετουργικά αίματος. Ο Άγιος Αντώνιος όμως μάς προσκαλεί σε μια άλου είδους βλάστηση. Αυτή, που βήμα προς βήμα καλιεργείται στην εσωτερική έρημο, από μοναχούς και λαϊκούς ασκητές που βρίσκονται μέσα στον κόσμο, παραμερίζοντας τον χοϊκό άνθρωπο. Σε αυτήν την έρημο η πορεία συνεπάγεται συχνά μοναξιά, απόρριψη και απομονωτισμό από αγαπητά περιβάλλοντα και σύγγρουση με άγρια κατεστημένα. Ο μεγαλύτερος πειρασμός επέρχεται, όταν ο άνθρωπος καλείται να αντιμετωπίσει τον ίδιο τον εαυτό του, εξαντλώντας τα όριά του. Όμως η βλάστηση τής ερήμου μετουσιώνει την γη σε χρυσό, ώστε να προβάλλει ο ακριβός μαργαρίτης, ως δωρεά τού νούφαρου μέσα στο έλος, που διατηρεί την καθαρότητα και την λάμψη του κόντρα στους πειρασμούς, προς ώφελος τής σύνολης οικουμένης.