«Γράφω για να μη χαθούν οι φωνές που δεν πρόλαβαν να γίνουν βιβλίο...»
Γράφει ο Μιχαήλ Σωτηρίου Μιχαλακόπουλος, Διηγηματογράφος λαϊκής παράδοσης και θρησκευτικών εθίμων
Πώς οι ιστορίες της γιαγιάς, οι τόποι της υπαίθρου και η πίστη γίνονται τρόπος να κοιτάζουμε τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία.
Γράφω
για να μη χαθούν οι φωνές που δεν πρόλαβαν να γίνουν βιβλίο. Οι
ιστορίες της γιαγιάς, τα βράδια γύρω από την εστία, οι αφηγήσεις
συγγενών και χωριανών, οι μικρές μνήμες της ελληνικής υπαίθρου είναι ο
πρώτος μου δάσκαλος στη λογοτεχνία. Προσπαθώ να κρατήσω ζωντανό αυτόν
τον προφορικό παλμό, πριν σβήσει μαζί με τις γενιές που τον κουβαλούν.
Η
προφορική ιστορία, για μένα, δεν είναι απλώς υλικό για μυθοπλασία αλλά
τρόπος να κοιτάζουμε τον κόσμο. Μέσα από διηγήματα, νουβέλες και δοκίμια
προσπαθώ να καταγράψω τη μνήμη της ελληνικής υπαίθρου: τα θρησκευτικά
έθιμα, τις σιωπηλές πλευρές της νεότερης ιστορίας, τις δοκιμασίες και
τις χαρές των απλών ανθρώπων που σπάνια βρίσκουν θέση στην επίσημη
Ιστορία. Εκεί όπου η πίστη, η παράδοση και η καθημερινή πραγματικότητα
συναντιούνται, αναζητώ τις ιστορίες που αξίζει να ξαναειπωθούν.
Η
γλώσσα με απασχολεί όσο και η πλοκή. Θέλω να σώσω όχι μόνο τα γεγονότα,
αλλά και τον τρόπο που ειπώθηκαν: το ιδίωμα, τις λέξεις, τις παροιμίες,
τις σιωπές, τον ρυθμό της ομιλίας γύρω από το τραπέζι ή στο καφενείο.
Προσπαθώ να μην εξομαλύνω υπερβολικά τη φωνή της γιαγιάς ή του χωριανού
για χάρη μιας αποστειρωμένης λογοτεχνικής γλώσσας, αλλά να τους αφήσω να
μιλήσουν όπως είναι, με την αξιοπρέπεια και την αλήθεια τους.
Αυτή
η μνήμη, όμως, δεν είναι ουδέτερη. Οι ιστορίες του τόπου, τα μέτρα και
τα σταθμά των παλιότερων, ο τρόπος που έκριναν το δίκαιο και το άδικο,
γίνονται για μένα κριτήριο για το σήμερα. Στα δοκίμιά μου προσπαθώ να δω
τη σημερινή ελληνική κοινωνία μέσα από αυτόν τον φακό: τι θεωρούμε
πλέον φυσιολογικό, τι ανεχόμαστε ως ευτελές, ποιο δημόσιο ήθος αφήνουμε
να κυριαρχήσει. Δεν νοσταλγώ ένα εξιδανικευμένο παρελθόν· χρησιμοποιώ τη
μνήμη για να ξανατεθεί με αυστηρότητα το ερώτημα της ποιότητας: τι λόγο
παράγουμε, τι παιδιά διαμορφώνουμε, τι πρότυπα επιβραβεύουμε.
Ζούμε
σε μια εποχή όπου η παράδοση κινδυνεύει να γίνει διακοσμητική λέξη ή
εμπορικό σύνθημα. Επιλέγω τα ψηφιακά μέσα, όπως το Substack και οι
πλατφόρμες αυτοέκδοσης, όχι για να ισοπεδώσω αυτή τη μνήμη, αλλά για να
της δώσω νέους δρόμους. Θέλω οι «Επιστροφές» να είναι ένας τόπος όπου οι
παλιές ιστορίες συνεχίζουν να μιλούν μέσα σε μια σύγχρονη δημόσια
σφαίρα, να συνομιλούν με την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα και
να μας θυμίζουν ότι η ταυτότητά μας δεν είναι μόνο αυτό που μας
συμβαίνει τώρα, αλλά και όσα θυμόμαστε, κρίνουμε και επιλέγουμε να
μεταδώσουμε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου