« κ. ΠΘ, θα γίνετε ο σύγχρονος Εφιάλτης των Θερμοπυλών;»

γράφει ο Γιάννης Καραμολέγκος* 

 

κ. Πρωθυπουργέ, θα γίνετε ο σύγχρονος Εφιάλτης των Θερμοπυλών;

Η κυβέρνηση παραχωρεί για 99 χρόνια δικαιώματα εκμεταλλεύσεως στις Θερμοπύλες. Υπάρχει μελέτη που να αποδεικνύει ότι αυτό είναι προς το συμφέρον της χώρας; Και η αντιπολίτευση θα συνεχίσει να κοιμάται στα πολυτελή έδρανα της Βουλής;

Οι Θερμοπύλες δεν είναι οικόπεδο

Υπάρχουν τόποι που δεν μετριούνται σε τετραγωνικά μέτρα.

Δεν αποτιμώνται μόνο σε ευρώ, οικονομικές προβολές και προσδοκώμενες αποδόσεις. Δεν περιγράφονται απλώς ως «ακίνητα προς αξιοποίηση».

Οι Θερμοπύλες είναι ένας από αυτούς.

Εκεί η Ιστορία έγραψε, με αίμα και πέτρα, ότι υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες η Ελευθερία, η Αξιοπρέπεια και το χρέος προς την Πατρίδα αξίζουν περισσότερο από την ίδια την ζωή.

Εκεί ο Λεωνίδας και οι Τριακόσιοι γνώριζαν ότι θα πεθάνουν, όμως παρέμειναν και πολέμησαν μέχρι το τέλος.

Γι’ αυτό οι Θερμοπύλες δεν ανήκουν μόνο στην Ελλάδα. Έγιναν παγκόσμιο σύμβολο. Διδάσκονται, μελετώνται και εμπνέουν ανθρώπους σε όλον τον κόσμο, δυόμισι χιλιάδες χρόνια μετά.

Σήμερα, όμως, ο ίδιος αυτός τόπος αντιμετωπίζεται από την κυβέρνηση της Ελλάδος ως αντικείμενο μιας συναλλαγής, διαρκείας σχεδόν ενός αιώνα.

Πιο συγκεκριμένα, το «Υπερταμείο» προκήρυξε διεθνή διαγωνισμό για την αξιοποίηση της Ιαματικής Πηγής Λουτρών Θερμοπυλών. Προβλέπεται δικαίωμα επιφανείας, διαρκείας 99 ετών, μίσθωση επίσης 99 ετών και μακροχρόνια παραχώρηση της χρήσης της ιαματικής πηγής.

Άκουσον – άκουσον: 99 χρόνια! Όταν λήξει αυτή η περίοδος, κανένας από όσους σήμερα αποφασίζουν, εγκρίνουν ή σιωπούν δεν θα βρίσκεται στην ζωή.

Θα έχουν αλλάξει τρεις ή τέσσερις γενιές Ελλήνων.

Σε αυτή την ιστορία υπάρχουν αμείλικτα ερωτήματα και θα πρέπει να τα θέσουμε ένα προς ένα.

Τα αμείλικτα ερωτήματα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: Ποιος αποφάσισε ότι οι Θερμοπύλες πρέπει να παραχωρηθούν με αυτόν τον τρόπο για 99 χρόνια;

Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι οικονομικό. Είναι πολιτικό, θεσμικό και εθνικό.

ΕΡΩΤΗΜΑ 2: Υπάρχει μελέτη σκοπιμότητας;

Υπάρχει ολοκληρωμένη μελέτη που να αποδεικνύει ότι αυτή είναι η καλύτερη δυνατή λύση για το Ελληνικό Δημόσιο;

• Υπάρχει τεχνικοοικονομική μελέτη;
• Υπάρχει ανεξάρτητη αποτίμηση;
• Υπάρχει χρηματοοικονομικό μοντέλο που να αποδεικνύει γιατί χρειάζονται 99 χρόνια;
• Εξετάστηκαν 20, 30, 40 ή 50 χρόνια;
• Εξετάστηκε κάποια μορφή δημοσίας αξιοποίησης;
• Μια σύμπραξη Δημοσίου και ιδιώτη;
• Μια διαφορετική διαχείριση της ιαματικής πηγής από την τουριστική ανάπτυξη;
• Εξετάστηκε οποιαδήποτε άλλη λύση;

Εάν υπάρχουν αυτές οι μελέτες, να δημοσιοποιηθούν σήμερα.

Όχι μετά τον διαγωνισμό. Όχι όταν θα έχουν δημιουργηθεί τετελεσμένα. Εδώ και τώρα!

Να μάθουμε ποιος τις συνέταξε, πότε ανατέθηκαν, πόσο κόστισαν, ποια εναλλακτικά σενάρια εξέτασαν και ποιος ενέκρινε τα συμπεράσματά τους.

Εάν, όμως, τέτοιες μελέτες δεν υπάρχουν, τότε το ερώτημα γίνεται συντριπτικό:

Με ποια τεκμηρίωση αποφασίζει μία κυβέρνηση να δεσμεύσει για σχεδόν έναν αιώνα έναν τόπο παγκοσμίου ιστορικής σημασίας και έναν φυσικό ιαματικό πόρο;

ΕΡΩΤΗΜΑ 3: Γιατί 99 χρόνια και όχι 5, 10 ή 20;

• Ποια ανάγκη του επενδυτή απαιτεί σχεδόν έναν αιώνα;
• Πόσο κεφάλαιο προβλέπεται ότι θα επενδύσει;
• Ποια απόδοση δικαιολογεί μια τέτοια διάρκεια;
• Ποια είναι η ελαχίστη δεσμευτική επένδυση που αναλαμβάνει;

Επισημαίνεται ότι οι τρεις ρητώς κατονομαζόμενες «Θετικές Υποχρεώσεις Επιφανειούχου» στον διαγωνισμό φθάνουν μέχρι το έβδομο έτος, με τελευταίο ορόσημο την άδεια λειτουργίας για «τουλάχιστον μία επιχείρηση». Το τεύχος αναφέρει ότι στην τελική σύμβαση ενδέχεται να προβλεφθούν και πρόσθετες υποχρεώσεις.

ΕΡΩΤΗΜΑ 4: Δικαιώματα 99 ετών έναντι ποιων ακριβώς υποχρεώσεων;

Τι υποχρεούται να έχει επενδύσει ο ανάδοχος στο έβδομο έτος; Τι στο δέκατο; Τι στο εικοστό; Τι στο πεντηκοστό;

Τι δεσμεύσεις αναλαμβάνει για τα υπόλοιπα 92 χρόνια;

Δεν αρκεί να μας πουν ότι «θα υπάρξει ανάπτυξη».

Θέλουμε αριθμούς. Θέλουμε επενδύσεις. Θέλουμε χρονοδιαγράμματα. Θέλουμε ρήτρες.

Θέλουμε να μάθουμε τι παίρνει η Ελλάδα σε αντάλλαγμα για 99 χρόνια.

ΕΡΩΤΗΜΑ 5: Γιατί τόση βιασύνη;

Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε στις 26 Μαΐου και οι δεσμευτικές προσφορές πρέπει να κατατεθούν στις 30 Σεπτεμβρίου.

Όμως, στις 16 Σεπτεμβρίου προβλέπεται να αναρτηθούν στο VDR το τελικό σχέδιο της Σύμβασης Σύστασης Δικαιώματος Επιφανείας, το σχέδιο της Σύμβασης Μίσθωσης, το σχέδιο της Σύμβασης Μακροχρόνιας Παραχώρησης Χρήσης της Ιαματικής Πηγής και το επιτόκιο προεξόφλησης «R».

Μόλις δεκατέσσερις ημέρες πριν από την κατάθεση των προσφορών!

Και για τις δύο συμβάσεις που αφορούν την μίσθωση και την χρήση της πηγής δεν προβλέπεται διαδικασία διαβούλευσης, σχολιασμού ή υποβολής προτάσεων τροποποίησης.

Λίγες ημέρες αργότερα λήγει η δυνατότητα υποβολής ερωτημάτων, ενώ στοιχεία μπορούν να προστίθενται ακόμη και πέντε ημέρες πριν από την λήξη της διαδικασίας.

Για μια απόφαση 99 ετών, προς τι αυτή η βιασύνη;

Οι Θερμοπύλες περίμεναν δυόμισι χιλιάδες χρόνια.

Τι θα συμβεί εάν περιμένουν μερικούς μήνες ακόμη ώστε να υπάρξει πλήρης διαφάνεια, δημόσιος έλεγχος και πραγματικός ανταγωνισμός;

ΕΡΩΤΗΜΑ 6: Ποιο δημόσιο συμφέρον κινδυνεύει εάν παραταθεί ο διαγωνισμός;

Ή μήπως πρέπει να τεθεί το αντίστροφο ερώτημα: Ποιον εξυπηρετεί ένας τόσο συμπιεσμένος χρόνος;

Δεν υποστηρίζω ότι ο διαγωνισμός είναι στημένος. Αυτό απαιτεί αποδείξεις.

Όμως, τα ίδια τα στοιχεία επιβάλλουν να τεθούν τα ερωτήματα. Και όποιος διαθέτει καθαρές απαντήσεις δεν έχει κανέναν λόγο να φοβάται την δημοσιοποίησή τους.

ΕΡΩΤΗΜΑ 7: Ποιος θα είναι πραγματικά ο επενδυτής;

Υπάρχει ακόμη ένα ερώτημα που θα έπρεπε να προκαλεί ανατριχίλα όταν συζητούμε για 99 χρόνια.

Ποια φυσικά πρόσωπα θα βρίσκονται πραγματικά πίσω από την εταιρεία που θα επικρατήσει;

Το Υπερταμείο προβλέπει ότι δύναται να ζητήσει στοιχεία μέχρι τον τελικό πραγματικό δικαιούχο.

Προσοχή: «Δύναται». Όμως, γιατί δεν υποχρεούται;

Γιατί σε μια τέτοια συναλλαγή η πλήρης ιχνηλάτηση των πραγματικών φυσικών προσώπων που βρίσκονται πίσω από εταιρείες, funds και άλλα σχήματα δεν αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση;

Η Πρόσκληση προβλέπει περιορισμούς στις μεταβολές της μετοχικής σύνθεσης και, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπομένων Θετικών Υποχρεώσεων, προηγούμενη έγγραφη έγκριση του Υπερταμείου για κάθε άμεση ή έμμεση μεταβολή του ελέγχου.

Όμως το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: Ποιος θα ελέγχει την εταιρεία ύστερα από δέκα χρόνια; Ύστερα από τριάντα; Ύστερα από εξήντα;

Σε κάθε τέτοια μεταβολή είναι υποχρεωτική η εκ νέου ιχνηλάτηση μέχρι τον τελικό πραγματικό δικαιούχο – το φυσικό πρόσωπο που βρίσκεται στο τέλος της εταιρικής αλυσίδας;

Εάν ναι, σε ποιο ακριβώς σημείο του διαγωνισμού επιβάλλεται αυτή η υποχρέωση; Εάν όχι, γιατί;

Και κυρίως: Γιατί ακόμη και κατά τον ίδιο τον διαγωνισμό το Υπερταμείο «δύναται» να απαιτήσει τα στοιχεία μέχρι τον τελικό πραγματικό δικαιούχο, αντί να «υποχρεούται» να τα εξακριβώσει;

Τελικά, υπάρχει ένας υποχρεωτικός και διαρκής μηχανισμός που θα μας επιτρέπει να γνωρίζουμε ποιος πραγματικά ελέγχει την εταιρεία σε ολόκληρη την διάρκεια των 99 ετών;

Ή απλώς ελπίζουμε ότι όλα θα πάνε καλά μέχρι τον επόμενο αιώνα;

Και η Βουλή; Και η αντιπολίτευση;

Τα ερωτήματα, όμως, δεν απευθύνονται μόνο στην κυβέρνηση. Απευθύνονται και στους 300 της Βουλής.

Πόσοι γνωρίζουν ότι οι Θερμοπύλες παραχωρούνται με δικαιώματα διαρκείας 99 ετών;

Πόσοι έχουν διαβάσει τον διαγωνισμό;

Πόσοι ζήτησαν την μελέτη σκοπιμότητας;

Πόσοι ζήτησαν να μάθουν γιατί 99 χρόνια;

Πόσοι απαίτησαν πλήρη έλεγχο των πραγματικών δικαιούχων;

Πόσοι είναι διατεθειμένοι να σηκωθούν από τα πολυτελή έδρανα της Βουλής και να απαιτήσουν απαντήσεις πριν δημιουργηθούν τετελεσμένα;

Και φυσικά, η αντιπολίτευση δεν απαλλάσσεται επειδή δεν κυβερνά. Υπάρχει για να ελέγχει και να αντιδρά άμεσα και αποτελεσματικά.

Όποιος γνωρίζει και σιωπά δεν μπορεί αύριο να δηλώσει έκπληκτος.

Αξιοποίηση – όχι λευκή επιταγή

Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να υπερασπισθεί την σημερινή εγκατάλειψη των Θερμοπυλών.

Τα λουτρά πρέπει να αποκατασταθούν. Η περιοχή πρέπει να αναδειχθεί. Η ιαματική πηγή πρέπει να αξιοποιηθεί.

Η Φθιώτιδα και η χώρα πρέπει να αποκτήσουν οικονομικό και τουριστικό όφελος.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η μόνη δυνατή λύση είναι να παραχωρηθούν δικαιώματα σε συμφέροντα για 99 χρόνια.

Η αποτυχία του Κράτους να διαχειριστεί έναν δημόσιο πόρο δεν αποτελεί αυτομάτως επιχείρημα για να τον παραδώσει σε τρίτους, σχεδόν για έναν αιώνα.

Πολύ περισσότερο όταν δεν έχουν προηγουμένως παρουσιαστεί στους Πολίτες όλες οι εναλλακτικές λύσεις.

Εδώ και τώρα

Σήμερα κιόλας, πρέπει όλοι οι Έλληνες να ζητήσουμε κάτι εξαιρετικά απλό:

• Δημοσιοποιήστε τις μελέτες.
• Δημοσιοποιήστε τις αποτιμήσεις.
• Εξηγήστε τα 99 χρόνια.
• Δημοσιοποιήστε τις δεσμευτικές επενδύσεις.
• Διασφαλίστε την πλήρη ιχνηλάτηση των πραγματικών δικαιούχων.
• Ενημερώστε την Βουλή.
• Παρατείνετε τον διαγωνισμό μέχρι να δοθούν απαντήσεις.

Ο σύγχρονος Εφιάλτης των Θερμοπυλών

Σε μια υπόθεση τέτοιας εθνικής, ιστορικής και διαγενεακής σημασίας, η πολιτική ευθύνη δεν μπορεί να διαχέεται μέσα σε υπηρεσίες, οργανισμούς, επιτροπές και διοικητικά συμβούλια.

Υπάρχουν πρόσωπα που εισηγούνται. Πρόσωπα που εγκρίνουν. Πρόσωπα που υπογράφουν. Πρόσωπα που γνωρίζουν και σιωπούν.

Όλοι φέρουν το μερίδιο της ευθύνης που τους αναλογεί.

Όμως η τελική πολιτική ευθύνη ανήκει στην κυβέρνηση και, πρωτίστως, στον ίδιο τον Πρωθυπουργό.

Ο Πρωθυπουργός δεν μπορεί να επικαλεσθεί αύριο ότι επρόκειτο απλώς για έναν διαγωνισμό του Υπερταμείου ή για μια διοικητική διαδικασία η οποία εξελίχθηκε σύμφωνα με τον νόμο.

Διότι το ερώτημα δεν είναι μόνον εάν τηρήθηκαν οι νόμιμες διαδικασίες.

Το ερώτημα είναι εάν η απόφαση είναι σωστή. Εάν υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Εάν σέβεται την Ιστορία. Εάν δικαιολογείται να δεσμευθούν τέσσερις γενιές Ελλήνων για 99 χρόνια.

Υπάρχει ακόμη χρόνος να υπάρξει παρέμβαση.

Υπάρχει ακόμη χρόνος να αποδειχθεί ότι το Ελληνικό Κράτος γνωρίζει την διαφορά ανάμεσα στην αξιοποίηση και στην εκχώρηση του ελέγχου για τέσσερις γενιές.

Και τελικά μένει ένα ερώτημα που ξεπερνά τον συγκεκριμένο διαγωνισμό και αφορά το ίδιο το μέτρο της πολιτικής ευθύνης:

Υπάρχει άραγε Πρωθυπουργός της Ελλάδος που θα επέλεγε να αφήσει το όνομά του στην Ιστορία ως σύγχρονος Εφιάλτης των Θερμοπυλών;

Ο Λεωνίδας δεν μας άφησε κληρονομιά ένα οικόπεδο.

Μας άφησε ένα Μέτρον.

Το Μέτρον του χρέους προς την Πατρίδα.

Το Μέτρον της Ελευθερίας.

Το Μέτρον της αξιοπρεπείας.

Θα ήταν μία από τις τραγικότερες ειρωνείες της Ελληνικής Ιστορίας, αν στον ίδιο τόπο όπου κάποτε ειπώθηκε η φράση «Μολών λαβέ», το σύγχρονο Κράτος της Ελλάδος να πει:

«Λαβέ για 99 χρόνια – και βλέπουμε»…

 

* Ο Γιάννης Καραμολέγκος είναι Οικονομολόγος ειδικευμένος στην Διοίκηση, ερευνητής θεσμικής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας των βιβλίων για την επανίδρυση της Ελληνικής Πολιτείας: 1. «Πρόταση Δομικής Αναθεώρησης του Συνταγματικού και Πολιτειακού Πλαισίου». 2. «Σύνταγμα της Αναγέννησης». 3. «Αποκάλυψη των Κρυφών Μηχανισμών της Παρακμής».

 

militaire.gr 

 

diodotos-k-t.blogspot.com